Kaynakta Sıçramayı Azaltmak

7.1.2019

Kaynak Yaparken Sıçramayı Azaltmanın Yöntemleri

Kaynak sıçrantıları Gazaltı Kaynağında çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Bu yazıdaki öneriler ile sıçramayı azaltarak; kalitenizi ve üretim verimliliğinizi arttırırken, maliyetlerinizi düşürebilir ve dahası çok daha güvenli bir şekilde çalışabilirsiniz.

Sıçramanın Kökenleri

Sıçrama, kaynak banyosundaki patlayan  gazlardan yada, elektrod ucundan ergimiş olan metal damlanın içerisindeki genleşen gazlardan kaynaklanabilir – Şekil 01. Genleşen gazlar kaynak damlasının aşırı şişirilmiş bir balon gibi patlamasına sebebiyet verebilir. 


Şekil. 1  - Genleşen gaz kaynaklı sıçrama.

Sıçrama, yağmur damlaları benzeri, ergiyen kaynak damlalarının banyoya çarpması ile de oluşabilir – Şekil 02. 


Şekil 2  - Damlaların banyoya çarpması ile sıçrama.

Bunlarla ek olarak elektrod ucundaki manyetik alan nedeni ile arkın yön değiştirmesi- gezmesi de sıçramaya yol açabilir – Şekil 03.
 
Şekil 3  - Manyetik alan kaynaklı sıçrama. Damlanın ark bölgesi dışına çıkması.

Kaynak teli ve kaynak banyosu arasında “kısa devre” şeklinde bir temasın oluştuğu bir kaynak yönteminde, temasın yerini ergime ile birlikte ark oluşumu almakadır. Buradaki, patlama şeklindeki geçiş de yoğun sıçramalara yol açmaktadır - Şekil 04. 

Şekil 4  - Ergime şekli etkisi ile sıçrama: A- Ergime sırasında kısa devre oluşumu. B- Sıvı metal köprünün patlaması ile sıçrama oluşumu.

Voltaj, amper ve gaz gibi kaynak koşullarının optimize edilmesi ile sıçramalar en aza indirilebilmektedir.

Koruyucu Gaz Kaynaklı Problemler

Kaynak sırasında oluşan sıçrantılar, kaynak torcundaki nozul iç yüzeyine yapışma eğilimi gösterirler. Bu birikintiler zamanla gazın düzenli akışını engelleyebilecek, hatta kesebilecek seviyelere ulaşabilirler. 
Kaynak operatörleri bu konuda dikkatli olmalıdırlar. Sıçrantılar nozul yüzeyine sıkıca tutunur ve kolay kolay da gitmezler. Torcun sert bir yüzeye çarptırılarak temizlenmesi doğru bir uygulama değildir.  Torç üzerine çekiç vb. sert cisimler ile vurularak temizleme de yanlıştır. Bu uygulamalar torca zarar verebilir. 

Tornavida vb. keskin aletler ile torc içinin temizlenmesi ancak esas yüzeye değdirmeden dikkatli bir şekilde yapılabilirse önerilebilir. Aksi durumunda torc yüzeyinde derin çizikler oluşabilmektedir. Bölgenin pürüzlü hale gelmesi, bir sonraki kullanımda yapışma eğilimini büsbütün arttıracaktır. Nozulu torcdan çıkarıp bir yerde sabitleyerek tahta gibi sertliği daha düşük olan bir malzeme ile temizlemek güvenli bir uygulama olarak düşünülebilir.  

Torc yüzeyine Kaynak Spreyi uygulanması bu konuda oldukça yararlıdır. Sıçrantıların yapışması tamamen önlenemese de geciktirilebilmektedir. Sprey uygulanan bölgenin sonradan temizlenmesi de daha kolay olabilmektedir.

Nozulun malzeme kalitesi birikinti miktarına etki eden önemli bir faktördür.  Genelleme olarak daha sert, pürüzsüz ve temiz olan bir nozul tercihi yüzeyde birikinti oluşumunu güçleştirir.

Tel Besleme Problemleri 

Sıçrantılar nozullarda olduğu üzere kaynak memesi üzerine de yapışırlar. Bu birikintiler çoğaldıkça telin meme içerisinden beslemesini güçleştirebilir. Kaynak esnasında memede birikmiş halde olan sıçrantılar anlık olarak - kısmen uzaklaşır ve sonra tekrar birikir.  Bu durum kaynak besleme hızında ve dolayısı ile Amper değerinde değişkenliğe yol açabilecektir. Kaynak memesinin temiz tutulması tel besleme problemlerinin giderilmesine yardımcı olabilmektedir. Kaynak spreyleri bu konuda da oldukça faydalıdır.  

Sıçrantı Köprüleri
Torca ait nozul ile elektrik akımını tele aktaran kaynak memesi birbiri ile izole haldedir. Bu durum iş parçası ile nozul arasında ark oluşmasını önleme açısından önemlidir.  Torc içersindeki birikintiler belirli bir seviyeye ulaştığında köprü vazifesi görerek nozulun elektriksel olarak aktif hale gelmesini sağlayabilir. Nozul üzerinden ark oluşumu kaynak bölgesinde hata oluşumuna sebebiyet verebilir  yada kaynak operatörünün dikkatini dağıtarak bir iş kazası meydana gelmesine yol açabilir.

Sıçrantı Temizleyici Aletler
Bu konuya yönelik muhtelif aletler bulunabilir. Nozul ve meme yüzeyinde çizikler oluşturabilecek yada zarar verecek uygulamalardan, sonradan kolayca birikintiye yol açması nedeni ile kaçınılmalıdır.

Gaz Kompozisyonu
Gaz karışım oranı sıçrama miktarına ve sıçrantı tanelerinin boyutlarına etki eden önemli bir faktördür. Her bir spesifik kaynak uygulamasına yönelik, hangi gaz karışımının daha az sıçrama oluşturduğu tespit edilebilir. 

İş Güvenliği Üzerine 
Sıçrantı tanecikleri sıcak olup yanıklara ya da yangına yol açabilirler. Malzeme ve ekipmanlarınızın kullanma talimatlarına uyunuz.

Son Değerlendirme
Bu yazıdaki öğretilere uyunuz.  Sıçramayı azaltarak; verimliliğinizi arttırırken, maliyetlerinizi düşürebilir ve daha güvenli  bir şekilde çalışabilirsiniz.

Çeviri : Askaynak / Erkan Yegen, Kalite Denetim ve Geliştirme Yöneticisi.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri sahibi, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;
· Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
· Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
· Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
· Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
· Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
· İlgili mevzuatta öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
· İlgili mevzuat uyarınca yapılan düzeltme, silme ve yok edilme işlemlerinin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
· İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
· Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması halinde zararın giderilmesini talep etme,
haklarına sahiptir. Bahsi geçen talepler, Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne TOSB, 2.Cadde, No:5, Şekerpınar, Çayırova, Kocaeli adresi üzerinden yazılı olarak iletilebilecektir.

Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret A.Ş. Müşteri Kişisel Verilerinin İşlenmesine İlişkin Aydınlatma Metni
Kişisel verileriniz, Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Şirket”) tarafından ürün ve hizmetlerin sunulması kapsamında veri sorumlusu sıfatıyla işlenmektedir. İşbu aydınlatma metni, kişisel verilerinizin hangi yöntemle elde edildiği, hangi amaçla işlendiği, kimlere hangi amaçlarla aktarıldığı ve veri sahibi olarak kişisel verileriniz üzerinde sahip olduğunuz haklara ilişkin olarak bilgilendirilmeniz amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel verileriniz, Şirketimiz tarafından aşağıda açıklanan çerçevede ve her zaman 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“6698 sayılı Kanun”) ile uyumlu olarak işlenmektedir.

1.Kişisel Verilerinizin İşlenme Amaçları:
Kişisel verileriniz;
· Şirkete özel ticari faaliyetlerin kurgulanması, koordine edilmesi, geliştirilmesi, icrası, iş geliştirmeye ve ticari aktivitelere yönelik faaliyetlerin planlanması ve icrası kapsamında;
o Sizlerle kurulan sözleşmelerin ifası ve sizlerle ilişkilerin yürütülmesi, yönetilmesi, planlanması ve icrası,
o Finans ve muhasebeye yönelik faaliyetlerin planlanması, takibi ve icrası,
o Bilişim teknolojileri ve veri güvenliği faaliyetlerinin planlanması ve icrası,
o Kontrol, veri yönetimi, analiz, sosyal amaçlı aktivite, süreç geliştirme ve benzeri faaliyetlere yönelik çalışmalar ile ilgili raporlamaların gerçekleştirilmesi,
o Dışarıdan danışmanlık gibi hizmetlerin alımına yönelik faaliyetlerin takibi, planlanması ve icrası,
o Sözleşmelerin kurulması ve ifasına yönelik süreçler ile sözleşme sonrası hizmetlerin gerçekleştirilmesi,
· Ürün ve hizmetlerin kişilere göre özelleştirilmesi, profilleme, tanıtım ve pazarlanmaya yönelik faaliyetlerin kurgulanması ve icrası kapsamında;
o Kurum, kurum faaliyetleri ve marka hakkındaki algı düzeyini artırmaya yönelik aksiyonların planlanması ve icrası,
o Ürün ve hizmetler ile ilgili beğeni, bağlılık, profilleme, memnuniyet çalışma ve analizlerinin gerçekleştirilmesi,
o Organizasyon, toplantı, davet ve etkinliklerin planlanması, yönetimi ve icrası,
o Sizlere yönelik reklam, satış ve pazarlamaya yönelik operasyonların planlanması ve icrası,
o Ürün ve hizmetler ile ilgili pazar araştırması faaliyetlerinin planlanması ve icrası,
· Talep ve şikayet yönetimi ile satış sonrası süreçlerin kurgulanması ve/veya icrası kapsamında;
o Talep ve şikayetlerin alınması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına yönelik talep ve şikayet yönetimi faaliyetlerin planlanması ve icrası,
o Sizlerle sözleşme ilişkisi içerisine girmeye veya sözleşme yenilemeye yönelik operasyon, araştırma, analiz, raporlama faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi,
o Sözleşme ve sözleşme sonrası ilişkilerin yürütülmesi, satış sonrası hizmetler ve sözleşmesel ilişkiden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesine yönelik işlem ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ve takibi,
· Kurumsal ilişkilerinin planlanması, icrası ve yönetilmesi kapsamında;
o Tedarikçi/bayi/iş ortağı ile ilişkilerin yönetimi, geliştirilmesi, planlanması ve icrası,
o Kurumsal yönetim ve iletişim faaliyetlerin kurgulanması, geliştirilmesi ve icrası,
· Şirket'in ve Şirket'le iş ilişkisi içerisinde olan ilgili kişilerin hukuki, teknik ve ticari-iş güvenliğinin temin edilmesi ile hukuki yükümlülüklerin ifasına yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi kapsamında;
o Şirket faaliyetlerinin, şirket politikalarına, yönergelerine, ana sözleşmeye ve ilgili mevzuata uygun olarak yürütülmesine yönelik organizasyonel yapılanmanın, takibin ve çalışmaların planlanması ve icrası,
o Yetkili kurum ve kuruluşlara hukuki yükümlülük nedeniyle bilgi verilmesi ve/veya denetime ilişkin faaliyet ve yükümlülüklerin ifası,
o Şirketin iş ilişkisi içerisinde olduğu taraflara ilişkin kayıtların tutulması ve listeleme çalışmalarının planlanması ve icrası,
o Verilerin doğru ve güncel olarak tutulmasını sağlanmasına yönelik faaliyetlerin yerine getirilmesi,
o Şirketin veya Şirketin iş ilişkisi içerisinde bulunduğu kişilerin ticari güvenliğine yönelik çalışmaların organize edilmesi, planlanması, icrası ve denetimi
gibi amaçlarla (“Amaçlar”) işlenmektedir.

2.Kişisel Verilerinizin Aktarılabileceği Taraflar ve Aktarım Amaçları
Kişisel verileriniz; yukarıda belirtilen Amaçlar doğrultusunda Eczacıbaşı Holding A.Ş. başta olmak üzere Eczacıbaşı Topluluk Şirketlerine, yurt içindeki veya yurt dışında dışarıdan hizmet alınan iş ortaklarına, tedarikçilerimize ve diğer hizmet sağlayıcılara ve kanunen yetkili kamu kurumları ve/veya özel kişilere 6698 sayılı Kanun’un 8. ve 9. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme şartları ve amaçları çerçevesinde aktarılabilecektir.

3.Kişisel Verilerinizin Toplanma Yöntemi ve Hukuki Sebebi
Kişisel verileriniz, Şirketimiz tarafından farklı kanallar ve farklı hukuki sebeplere dayanarak fiziki ortamlarda, elektronik ortamlarda, e-posta aracılığıyla veya telefon aracılığıyla toplanmaktadır. Kişisel verilerinizin toplanmasına ilişkin temel hukuki sebep Şirketimiz ürün ve hizmetlerinin sunulmasına ilişkin süreçlerin yerine getirilmesidir.

4.Kişisel Veri Sahibinin 6698 sayılı Kanun’un 11. Maddesinde Sayılan Hakları
Kişisel veri sahipleri olarak 6698 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca;
· Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme, · Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
· Kişisel verilerinizin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
· Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
· Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme ve bu kapsamda yapılan işlemin kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
· 6698 sayılı Kanun ve sair mevzuat hükümlerine uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme ve bu kapsamda yapılan işlemin kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
· İşlenen verilerinizin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize olan bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
· Kişisel verilerinizin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız hâlinde zararın giderilmesini talep etme
haklarınız bulunmaktadır. Kişisel veri sahipleri olarak, haklarınıza ilişkin taleplerinizi TOSB, 2. Cadde, No:5, Şekerpınar, Çayırova, Kocaeli adresi üzerinden Şirketimize yazılı olarak veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nca belirtilen başkaca yöntemlerle iletmeniz durumunda, talebin niteliğine göre talebiniz en kısa sürede ve en geç 30 (otuz) gün içinde sonuçlandıracaktır. İşlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kişisel Verileri Koruma Kurulunca belirlenen tarifedeki ücret alınacaktır.

Kişisel verilerinizin tarafımızca işlenme amaçları konusunda daha detaylı bilgilere;www.askaynak.com.tr internet adresinden kamuoyu ile paylaşılmış olan Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret A.Ş. Kişisel Verilerin Korunması Politikası’ndan ulaşabilirsiniz.

Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Müşteri Kişisel Verilerinin İşlenmesine İlişkin Rıza Metni

Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından; tarafıma reklam ve pazarlama faaliyetlerinin sunulması amacıyla 6698 sayılı Kanun kapsamında özel nitelikli kabul edilmeyen kişisel verilerimin işlenmesini ve Eczacıbaşı Holding A.Ş. başta olmak üzere Eczacıbaşı Topluluk Şirketleriyle, yurt içindeki veya yurt dışında dışarıdan hizmet alınan üçüncü kişilerle, iş ortaklarıyla, tedarikçilerle ve diğer hizmet sağlayıcılarla paylaşılmasını kabul ediyorum.